Bipolar bozukluk, bireyin duygu durumunda olağan sınırların ötesinde yaşanan değişimlerin periyodik şekilde tekrar ettiği bir psikiyatrik rahatsızlıktır. Kişi bir dönem kendini enerji dolu, coşkulu, hızlanmış düşüncelerle hareket eden bir halde bulurken; başka bir dönemde yoğun çökkünlük, isteksizlik ve umutsuzluk yaşayabilir. Bu iki uç duygu durum arasında geçen süreç kişinin ilişkilerini, iş yaşamını, akademik performansını ve sosyal uyumunu önemli ölçüde etkileyebilir.
Bipolar bozukluğun nedeni tek bir faktöre indirgenemez. Genetik yatkınlık, biyolojik duyarlılık, yaşam olayları, çocukluk dönemindeki bağlanma deneyimleri ve stresli yaşam koşulları bu bozukluğun gelişiminde önemli rol oynar. CK Psikoloji’de Uzman Klinik Psikolog Can Kılıç, danışanları değerlendirirken duygu düzenleme mekanizmalarının nasıl çalıştığını, bireyin geçmiş yaşantılarının bugünkü ruhsal süreçleri nasıl etkilediğini ve mevcut belirtilerin hangi dönemsel döngüye işaret ettiğini kapsamlı şekilde analiz eder.
Bipolar Bozukluk Türleri
Bipolar bozukluk farklı klinik görünümlerle ortaya çıkar. Her türde duygu durum değişimleri vardır ancak yoğunluk ve süre bakımından ayrışırlar.
Bipolar I Bozukluk
Manik atakların belirgin olduğu, kişinin günlük yaşamını ciddi şekilde zorlayabilen formdur. Manik dönemlerde riskli davranışlar, dürtüsellik, hızlanmış konuşma ve düşünce akışı gözlenir.
Bipolar II Bozukluk
Mani yerine hipomani ve depresyon dönemleri yaşanır. Hipomani, maniye göre daha hafif belirtiler içerir ancak depresif dönemler daha yoğun olabilir.
Siklotimik Bozukluk
En az iki yıl süren hafif hipomanik ve hafif depresif dönemlerin döngüsel seyrettiği, daha sinsi ilerleyen bir tablo söz konusudur.
Bipolar Bozukluğun Belirtileri
Bipolar bozukluk iki uç duygu durumla kendini gösterdiği için belirtiler dönemsel olarak farklılık gösterir.
Manik / Hipomanik Dönem Belirtileri
- Enerji artışı ve uyku ihtiyacında belirgin azalma
- Çok hızlı konuşma ve düşüncelerin birbiriyle yarışması
- Artan özgüven ve riskli davranışlara yönelme
- Dikkati toplamada güçlük
- Para harcama, dürtüsellik, plansız girişimler
Depresif Dönem Belirtileri
- Sürekli çökkünlük, isteksizlik
- Günlük işlerde yavaşlama
- Konsantrasyon güçlüğü
- Değersizlik, suçluluk düşünceleri
- Uyku ve iştah değişimleri
- Sosyal geri çekilme
Bu belirtilerin dönemsel olarak tekrar etmesi ve işlevselliği bozması bipolar bozukluğun en önemli göstergelerindendir.
Tedavi Süreci ve CK Psikoloji’nin Yaklaşımı
Bipolar bozukluğun tedavisinde hem psikoterapi hem de psikiyatri desteği çoğu zaman birlikte yürütülür. CK Psikoloji, bu süreçte danışana bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşır ve terapi sürecini bireye özel olarak yapılandırır.
- Psikodinamik Terapi
Duygu durum dalgalanmalarının altında yatan bilinçdışı süreçler ele alınır, kişinin geçmiş ilişkilerinin bugünkü duygu düzenleme becerilerine etkisi incelenir.
- Bilişsel Davranışçı Terapi
Düşünce-duygu-davranış döngüsü üzerinde çalışılır, tetikleyiciler belirlenir ve duygu düzenleme becerileri geliştirilir.
- Duygu Odaklı Terapi
Özellikle depresif dönemlerde duyguların tanınması, kabul edilmesi ve işlenmesi üzerinde durulur.
- Aile ve Çift Danışmanlığı
Bipolar bozukluk yalnızca bireyi değil yakın ilişkileri de etkilediğinden aile sistemiyle çalışmak oldukça önemlidir.
CK Psikoloji, Gebze’de yüz yüze ve online terapi seçenekleri sunarak danışanların ihtiyaçlarına uygun profesyonel bir destek alanı sağlar. Uzman Klinik Psikolog Can Kılıç tarafından yürütülen değerlendirmeler sayesinde kişi hem duygu durum döngülerini anlamaya başlar hem de bu döngüleri yönetebilmek için yeni beceriler kazanır.
Ne Zaman Yardım Alınmalı?
Duygu durumunda belirgin dalgalanmalar, işlevsellik kaybı, uyku düzeninin bozulması, dürtüsellik, yoğun çökkünlük dönemleri veya riskli davranışlar fark edildiğinde bir uzmana başvurmak önemlidir. Erken müdahale hem atakların şiddetini azaltır hem de kişinin yaşam kalitesini belirgin şekilde artırır.